Democratisering van de kennis

Bij de gedrukte boeken lag aanvankelijk de nadruk op religieuze teksten en op wetenschappelijke boeken voor de elite die ze voordien ook al las. Op langere termijn was het effect toch wel degelijk dat alle beschikbare kennis binnen het bereik kwam van iedereen - zeker na de inrichting van talloze openbare bibliotheken en de verbetering van het onderwijs. Bovendien maakte de vrijheid van drukpers een explosieve toename van de gecumuleerde kennis mogelijk. Doordat de technische ontwikkeling ook een ruim gebruik van illustraties toestond, ging zelfs voor gewone mensen de wereld letterlijk open, al vóór de film en de tv.

Toen kwam het internet

Na de boekdrukkunst was het internet een volgende revolutie in de democratisering van de informatiestromen en de kennis, aanvankelijk weer voor de elite die toch al over toegang tot bijna alle bronnen beschikte. Na 1990 werd het internet in de westerse wereld snel een massamedium. Het revolutionaire was deels dat er méér kennis beschikbaar kwam (voor veel delen van de wereld is dat nog steeds een openbaring), maar vooral dat alle kennis nu gemakkelijker binnen het bereik kwam en op een andere manier. We hoeven geen boeken en tijdschriften meer op te zoeken, we hoeven zelfs geen fotokopieën te maken. We krijgen de informatie op ons scherm en kunnen afdrukken of doorsturen wat we willen.

De draadloze revolutie

De echte revolutie die we doormaken is die van de draadloze communicatie - een ontwikkeling die we danken aan de satellieten rond de aarde. Het effect van gps, mobiele telefoons en tablets op de samenleving is nog amper te bevatten. Het is een sluipend proces, dat vergaande consequenties zal hebben. Voor een land dat graag een "kenniseconomie" wil zijn, zouden de nieuwe kansen een prioriteit van het beleid moeten zijn, om te beginnen in het onderwijs. Niet alleen de distributie van kennis gebeurt op een nieuwe manier, die in principe voor elke burger toegankelijk is, maar ook de vorm waarin ze gedistribueerd wordt verandert. En dat nog wel op drie manieren. Als we een brok kennis over het een of ander gemakshalve een "referaat" noemen, dan is zowel de bron als de vormgeving van de referaten veranderd. Bovendien zijn de referaten interactief geworden.
HOME vorige blz. volgende blz.
seneca
boethius
justinianus